Endoskopik Sleeve Gastroplasti (ESG)

Endoskopik Sleeve Gastroplasti (ESG), mideye ağızdan giren esnek bir endoskop ve OverStitch dikiş sistemi ile midenin iç yüzeyine konulan tam kat sütürlerle mide hacminin %70-80 oranında küçültüldüğü, kesisiz ve insizyonsuz bir bariatrik endoskopi prosedürüdür.

ESG Nedir ve Nasıl Çalışır?

Endoskopik Sleeve Gastroplasti, klasik laparoskopik sleeve gastrektomiden farklı olarak mideden doku çıkarılmadan, yalnızca midenin büyük kurvaturunun (büyük eğrim) tam kat endoskopik sütürlerle içeriden katlanması esasına dayanır. İşlem sırasında 8-12 adet U veya rosette deseninde dikiş atılır; bu dikişler mide duvarının kas tabakasını da içerecek şekilde uygulanır ve mide tübüler bir muz şekline indirgenir. Mide hacminin yaklaşık 1500 mL den 200-300 mL ye düşürülmesi hem mekanik kısıtlama hem de gastrik motilite yavaşlaması yoluyla erken ve uzun süreli tokluk sağlar. Aynı zamanda ghrelin salınımındaki modifikasyon iştahın azalmasına katkıda bulunur.

ESG Aday Kriterleri

ESG, vücut kitle indeksi (VKİ) 30-40 kg/m² aralığında olan, klasik diyet ve egzersiz programlarıyla kalıcı kilo veremeyen, bariatrik cerrahiye aday olmayan veya cerrahiyi tercih etmeyen yetişkinler için idealdir. VKİ 27-30 arası obeziteye eşlik eden tip 2 diyabet, dislipidemi, obstrüktif uyku apnesi, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) gibi metabolik komorbiditeleri olan bireyler de değerlendirilebilir. Süper obezite (VKİ ≥50) için tek başına yeterli kilo kaybı sağlamayabileceğinden köprü tedavisi olarak planlanır. VKİ hesaplama ve metabolik değerlendirme ön şarttır.

Ameliyat Öncesi Hazırlık

İşlem öncesi multidisipliner ekip değerlendirmesi yapılır: bariatrik endoskopist, diyetisyen, psikolog, endokrinolog ve anestezi uzmanı. Üst gastrointestinal sistem endoskopisi ile Helicobacter pylori, hiatal herni, peptik ülser, Barrett özofagus ekarte edilir; saptanırsa önce tedavi edilir. Kan tahlilleri (tam kan, biyokimya, HbA1c, vitamin paneli, tiroid fonksiyon testleri), abdominal USG ve uyku apnesi açısından sorgulama yapılır. İşlemden 10-14 gün önce yüksek proteinli sıvı diyete geçilerek karaciğer hacmi küçültülür, antiagregan ilaçlar bırakılır.

ESG Tekniği: Apollo OverStitch Adım Adım

İşlem genel anestezi altında, hasta sol lateral pozisyonda iken yapılır. Endoskopun ucuna monte edilen Apollo OverStitch cihazı ile mide antrumundan kardiya yönüne doğru ilerlenir. Önce büyük kurvaturda işaretleme yapılır, ardından 6-12 adet tam kat U sütür atılır. Her sütür mide duvarının seromuskuler tabakasını içerir. Dikişler tamamlandığında mide tüp şeklini alır. İşlem ortalama 60-90 dakika sürer, kesi izi yoktur, dren konulmaz. Hasta aynı gün veya bir gece gözlem sonrası taburcu edilir. Tekniğin başarısı endoskopistin deneyimine doğrudan bağlıdır; sertifikalı merkezler tercih edilmelidir.

Kilo Kaybı Sonuçları ve Bilimsel Veriler

Yayınlanan meta-analizler (Lopez-Nava, Hill, Sharaiha) ESG sonrası 12. ayda ortalama %15-18 toplam vücut ağırlığı kaybı (TWL) ve %50-60 fazla kilo kaybı (EWL) bildirmektedir. 24. ayda TWL %16-19, 5 yıllık takipte %15 civarında kalıcı kilo kaybı sürmektedir. MERIT randomize kontrollü çalışması (Lancet 2022) ESG nin yaşam tarzı modifikasyonuna kıyasla anlamlı üstünlüğünü kanıtlamıştır. Tip 2 diyabet remisyonu %50-60, hipertansiyon iyileşmesi %60, NAFLD parametrelerinde belirgin düzelme gözlenir.

ESG Sonrası Beslenme Programı

Birinci hafta berrak sıvı diyet (su, şekersiz çay, et suyu, protein içeceği). İkinci hafta tam sıvı diyet (yoğurt, ezilmiş çorba, süt). Üçüncü ve dördüncü hafta püre kıvamı (yumurta, hindi püresi, ezilmiş balık). Beşinci haftadan itibaren yumuşak katı, altıncı haftadan itibaren normal katı gıdaya geçiş. Günlük protein hedefi 60-80 g, sıvı tüketimi 1.5-2 litre, öğün başına 100-150 mL hacim. Multivitamin, B12, D vitamini, demir takviyesi rutin önerilir. Bariatrik diyet programı ve yüksek protein beslenme uzun vadeli başarı için kritiktir.

Riskler, Komplikasyonlar ve Yan Etkiler

ESG, ciddi advers olay oranı %1-2 ile en güvenli bariatrik prosedürlerden biridir. Olası komplikasyonlar: perigastrik sıvı koleksiyonu, periton dışı kanama, sütür kaçağı (çok nadir), pnömoperiton, geçici karın ağrısı, bulantı ve kusma. Mortalite oranı %0.0-0.1 düzeyindedir; laparoskopik sleeve gastrektomi (%0.2) ve gastrik bypass (%0.3-0.5) ile kıyaslandığında belirgin avantaj sağlar. İlk 72 saatte ateş, taşikardi, persistan ağrı durumunda derhal hekime başvurulmalıdır.

ESG ile Diğer Yöntemler Karşılaştırması

ESG, tüp mide ameliyatı kadar agresif kilo kaybı sağlamasa da geri dönüşümlü, ameliyatsız, hastanede yatış gerektirmeyen bir alternatiftir. Mide balonu ile karşılaştırıldığında daha kalıcı (5+ yıl) sonuç verir; gastrik botoks ten ise belirgin üstündür. Gastrik bypass ile arasındaki temel fark malabsorpsiyon olmamasıdır; vitamin eksiklikleri çok daha az görülür. Daha detaylı obezite endoskopisi rehberi için Klinik Uzmanı kaynaklarına başvurabilirsiniz.

Türkiyede ESG: Maliyet, Süreç ve Merkez Seçimi

Türkiye, ESG için dünyada en yüksek vaka hacmine sahip ülkelerden biridir. İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalyadaki akredite merkezler uluslararası standartlarda hizmet sunmaktadır. Merkez seçerken bariatrik endoskopistin yıllık vaka sayısı (>50), multidisipliner ekip, takip protokolü, akreditasyon belgeleri (JCI, ISO) sorgulanmalıdır. Sağlık turizmi paketleri ortalama 3-5 gün konaklama içerir; 6, 12 ve 24. ay tele-takip programları sunulur.

Bilimsel Veri ve Kılavuz Önerileri

Uluslararası bariatrik dernekler (ASMBS, IFSO, ASGE, EAES) endoskopik bariatrik tedavileri obezite tedavi algoritmalarına dahil etmektedir. ASMBS 2022 kılavuzu VKİ 30-40 arası bireylerde endoskopik mide plikasyonunu önerirken IFSO kılavuzu komorbiditeli VKİ 27-30 grubunda da değerlendirme yapılabileceğini bildirmektedir. ASGE PIVI girişimine göre EBTlerin minimum %25 EWL ve %5 TWL hedefi tutturduğu çoklu çalışmalar bulunmaktadır. MERIT randomize kontrollü çalışması (Lancet 2022), ENDOMINA-1 ve POSE 2 prospektif kohort çalışmaları yöntemlerin etkinliğini bilimsel düzeyde kanıtlamıştır.

Multidisipliner Ekip Yaklaşımı

Başarılı endoskopik bariatrik tedavi yalnızca işlemden ibaret değildir. Bariatrik endoskopist, diyetisyen, klinik psikolog, endokrinolog, anestezi uzmanı ve egzersiz fizyoloğundan oluşan multidisipliner ekip aday seçiminden uzun vadeli takibe kadar her aşamada hastayı yönetir. Bariatrik psikoloji, ameliyat sonrası psikolojik destek ve duygusal yeme tedavisi kilo idamesinin temel direkleridir. Davranış değişikliği olmadan hiçbir mekanik müdahale uzun vadede sürdürülebilir sonuç vermez.

Uzun Vadeli Takip ve Kilo İdamesi

Endoskopik bariatrik tedavi sonrası 1, 3, 6, 12. aylarda yüz yüze kontrol; sonraki 5 yıl boyunca 6 aylık periyotlarla diyetisyen ve psikolog takibi önerilir. Vitamin paneli, HbA1c, lipid profili, karaciğer fonksiyon testleri periyodik olarak değerlendirilir. Vitamin takibi, mineral takibi ve protein takibi uzun vadeli sağlık için kritiktir. Davranış değişikliği, düzenli egzersiz, stres yönetimi ve uyku kalitesi kilo geri alımının önlenmesinde mekanik müdahaleden daha belirleyicidir.

Komorbidite Yönetiminde Endoskopik Bariatrik Tedavinin Yeri

Obeziteye eşlik eden tip 2 diyabet, hipertansiyon, dislipidemi, obstrüktif uyku apnesi, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD/NASH), polikistik over sendromu (PCOS) ve infertilite gibi durumlar endoskopik bariatrik tedavi ile anlamlı şekilde iyileşir. Tip 2 diyabet remisyonu %40-60, hipertansiyon kontrolü %50-60, NAFLD parametrelerinde belirgin iyileşme, OSAS skorlarında düzelme rapor edilmektedir. Obezite ve diyabet, obezite ve uyku apnesi, karaciğer yağlanması sayfalarımız konuyu detaylandırır.

Sıkça Sorulan Sorular

ESG ne kadar sürer?

Endoskopik işlem ortalama 60-90 dakika sürer ve genel anestezi gerektirir.

ESG sonrası ne kadar kilo verilir?

12. ayda ortalama %15-18 toplam vücut ağırlığı kaybı ve %50-60 fazla kilo kaybı beklenir.

ESG geri dönüşümlü mü?

Evet, dikişler zamanla esneyebilir ve gerekirse endoskopik olarak revize edilebilir; mide dokusundan kesi yapılmaz.

ESG kimler için uygundur?

VKİ 30-40 arası, cerrahiye aday olmayan veya tercih etmeyen yetişkinler için idealdir.

ESG sonrası iş hayatına ne zaman dönülür?

Çoğu hasta 2-3 gün içinde günlük aktivitelerine dönebilir.

ESG fiyatı nedir?

Fiyat merkeze, anesteziye ve takip paketine göre değişir; konsültasyonda netleştirilir.

ESG sonrası kilo geri alınabilir mi?

Yaşam tarzı değişikliklerine uyulmazsa zamanla kilo geri alımı olabilir.

ESG güvenli mi?

Ciddi komplikasyon oranı %1-2 olup günümüzün en güvenli bariatrik prosedürlerinden biridir.

ESG Hakkında Sonuç

ESG, modern obezite tedavisinin ameliyatsız, geri dönüşümlü ve güvenli bir kolu olarak hızla yaygınlaşmaktadır. Doğru aday seçimi, deneyimli ekip ve disiplinli takip ile sürdürülebilir kilo kaybı ve komorbidite iyileşmesi sağlanabilir. İletişim sayfamızdan kişiselleştirilmiş değerlendirme randevusu alabilirsiniz; tüm obezite tedavi seçenekleri sayfamızda alternatif yöntemleri karşılaştırabilirsiniz. Daha geniş tıbbi referans için Klinik Uzmanı kaynaklarını inceleyebilirsiniz.

ESG ile İlgili Ek Klinik Bilgiler

ESG uygulamasında uzun dönem başarı oranı, hasta seçimi ve postoperatif uyumla doğru orantılıdır. Yapılan çok merkezli çalışmalar, davranış değişikliği programına dahil olan, düzenli egzersiz yapan ve beslenme protokolüne uyan hastalarda kilo kaybı sonuçlarının %30-40 daha yüksek olduğunu göstermektedir. Aynı şekilde uyku kalitesi, stres yönetimi ve sosyal destek mekanizmaları sürdürülebilir başarıyı doğrudan etkiler. Endoskopik bariatrik tedaviler tek başına bir kilo verme aracı değil, kapsamlı bir yaşam tarzı dönüşümünün bileşenidir. Multidisipliner takip programları kapsamında dahili tıp, endokrinoloji, kardiyoloji, uyku tıbbı ve psikiyatri konsültasyonları gerektiğinde planlanmalıdır. Medikal kilo verme programı ve uzun vadeli kilo kontrolü sayfalarımızda kapsamlı izlem protokolleri yer almaktadır.

ESG ve Yaşam Tarzı Değişikliği

Endoskopik bariatrik tedavinin etkisi, hasta günlük yaşamında küçük ama tutarlı davranış değişiklikleri yapmadıkça sınırlı kalır. Yavaş ve dikkatli yeme, sıvı ile katı gıdayı ayrı zamanlarda tüketme, şekerli içecekleri eliminasyon, günlük 7-9 saat uyku, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz, 2 gün direnç antrenmanı, stres yönetimi (meditasyon, nefes egzersizi, yoga) ve sosyal destek sistemleri kilo kaybının kalıcılığını sağlar. Davranış değişikliği için bilişsel davranışçı terapi (BDT), motivasyonel görüşme ve grup destek programları kanıt düzeyi yüksek müdahalelerdir.

Hasta Yolculuğu: İlk Konsültasyondan Uzun Vadeli Takibe

Endoskopik bariatrik tedavi sürecinin başarısı, hastanın ilk başvurusundan itibaren uygulanan yapılandırılmış bir yolculuğa bağlıdır. İlk konsültasyonda hastanın detaylı tıbbi öyküsü, kilo verme deneyimleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi, psikososyal durumu, aile öyküsü ve mevcut komorbiditeleri ayrıntılı olarak değerlendirilir. Antropometrik ölçümler (boy, kilo, bel çevresi, kalça çevresi, bel-kalça oranı), vücut kompozisyon analizi ve bazal metabolizma ölçümü yapılır. Laboratuvar tetkikleri (tam kan, biyokimya, lipid paneli, HbA1c, TSH, kortizol, leptin, ghrelin, insülin, vitamin paneli) ile metabolik profil çıkarılır. Görüntüleme (abdominal ultrasonografi, gerekirse fibroscan) ile karaciğer durumu değerlendirilir. Endoskopik tetkik ile üst sindirim sistemi anatomisi ve patolojileri taranır.

Beslenme Bilimi Açısından Endoskopik Bariatrik Tedavi

Modern bariatrik beslenme bilimi, sadece kalori kısıtlamasına değil; makro besin dengesine, mikrobesin yoğunluğuna ve öğün düzenine odaklanır. Endoskopik mide küçültme sonrası protein alımı kilo başına 1.2-1.5 g/gün hedeflenir; bu hem kas kütlesini korur hem de doygunluk hissini artırır. Karbonhidrat alımında düşük glisemik indeksli, lifli kaynaklar (tam tahıl, baklagil, sebze) tercih edilir; basit şekerler ve rafine karbonhidratlar dumping benzeri reaksiyonlara ve hızlı kilo geri alımına yol açabileceği için kısıtlanır. Yağ alımı toplam enerjinin %25-30u civarında, omega-3 yağ asitleri zenginleştirilmiş şekilde planlanır. Mikrobesin desteği (B12, folik asit, D vitamini, demir, kalsiyum, çinko, magnezyum) ilk yıl boyunca standart olarak uygulanır. Akdeniz diyeti, düşük karbonhidrat diyeti veya aralıklı oruç protokolleri hekim ve diyetisyen onayı ile entegre edilebilir.

Egzersiz Fizyolojisi ve Kilo İdamesi

Endoskopik bariatrik tedavi sonrası egzersiz programı kademeli ilerletilir. İlk 2 hafta hafif yürüyüş (günlük 20-30 dakika); 3-4. haftada orta yoğunlukta yürüyüş (40-60 dakika); 5-6. haftadan itibaren düşük yoğunluklu direnç antrenmanı eklenir. 8. haftadan sonra haftada 150-300 dakika orta yoğunlukta veya 75-150 dakika yüksek yoğunlukta aerobik egzersiz hedeflenir; ayrıca haftada 2 gün büyük kas gruplarını içeren direnç antrenmanı önerilir. HIIT programları ve yürüyüş programları kişiselleştirilebilir. Egzersiz, sadece kalori yakımını değil; insülin duyarlılığını, lipid profilini, mitokondriyal fonksiyonu, kemik mineral yoğunluğunu ve mental sağlığı belirgin biçimde iyileştirir.

Psikolojik Destek ve Davranış Değişikliği

Obezite, çoğu zaman psikososyal kökenleri olan kronik bir hastalıktır. Endoskopik bariatrik tedavi kalıcı sonuç verebilmesi için psikolojik destek programı eşlik etmelidir. Bilişsel davranışçı terapi (BDT), motivasyonel görüşme, kabul ve kararlılık terapisi (ACT) ve farkındalık temelli yeme eğitimi (mindful eating) etkinliği kanıtlanmış müdahalelerdir. Duygusal yeme, tıkınırcasına yeme bozukluğu ve gece yeme sendromu gibi durumlar mutlaka taranıp tedavi edilmelidir. Grup destek programları ve aile katılımı uzun vadeli sürdürülebilirliği artırır.

Komplikasyon Yönetimi ve Acil Durumlar

Endoskopik bariatrik tedavi sonrası ilk 72 saatte sürekli karın ağrısı, ateş (>38.5°C), taşikardi, persistan kusma, kanlı kusma veya melena, nefes darlığı, omuza yansıyan ağrı durumunda derhal merkeze başvurulmalıdır. Bu semptomlar nadir de olsa perigastrik sıvı koleksiyonu, dikiş yetmezliği, kanama veya perforasyon habercisi olabilir. Erken tanı ile çoğu komplikasyon endoskopik veya konservatif yöntemlerle çözülebilir. Geç dönem (>1 ay) semptomlar arasında persistan reflü, dispepsi, kilo verme platosunun erken oluşması, vitamin eksiklik bulguları (halsizlik, saç dökülmesi, paresteziler) sorgulanır ve gereken müdahaleler yapılır.

Gelecek Perspektifi: Endoskopik Bariatrik Tedavide İnovasyonlar

Bariatrik endoskopi alanı son 10 yılda hızla evrimleşmektedir. Robot destekli endoskopik dikiş sistemleri, yapay zeka destekli doku tanıma, gerçek zamanlı 3D haritalama, biyobozunur dikiş materyalleri, hormon modülasyonu yapan endoskopik implantlar ve mikrobiyota odaklı kombinasyon tedavileri klinik araştırma aşamasındadır. Endoluminal duodenal sleeve sistemleri (EndoBarrier), endoskopik gastrojejunal anastomoz cihazları ve gastrik ileri elektriksel stimülasyon yöntemleri yakın gelecekte standart tedaviler arasına girmesi beklenmektedir. Obezite teknolojileri sayfamızda ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Marka ve Klinik Vaadi

Obezite Tedavisi platformu olarak misyonumuz; hekim onaylı, bağımsız ve güncel kanıta dayalı bariatrik tıp bilgisini Türkçe konuşan tüm bireylere ulaştırmaktır. Tüm içeriklerimiz uluslararası kılavuzlar (ASMBS, IFSO, ASGE, EAES), Cochrane sistematik incelemeleri ve hakemli dergilerde yayınlanmış meta-analizler temelinde hazırlanır. Reklam veya endüstri sponsorluğu içerik kararlarımızı etkilemez. Hasta haklarına, mahremiyete ve bilgilendirilmiş onam ilkelerine bağlıyız. Daha geniş tıbbi referans ve uzman erişimi için Klinik Uzmanı platformunu inceleyebilirsiniz.

Endoskopik Bariatrik Tedavi ve Metabolik Sağlık

Obezite, sadece estetik veya kilo problemleriyle sınırlı değil; insülin direnci, tip 2 diyabet, dislipidemi, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, obstrüktif uyku apnesi, polikistik over sendromu, infertilite, depresyon ve belirli kanser türleri ile yakından ilişkili sistemik bir hastalıktır. Endoskopik bariatrik tedavi sonrası elde edilen %15-18 lik toplam vücut ağırlığı kaybı, klinik açıdan büyük metabolik kazanımlar sağlar. Sadece %5-10 luk bir kilo kaybı bile insülin duyarlılığını anlamlı şekilde artırır, kan basıncını düşürür, lipid profilini iyileştirir ve karaciğer enzimlerinde normalleşme sağlar. %15 ve üzeri kayıp ise tip 2 diyabetin remisyonu, uyku apnesinin gerilemesi, eklem ağrılarının azalması ve yaşam kalitesinde belirgin iyileşmeyi mümkün kılar. Bu nedenle endoskopik bariatrik tedavi, modern metabolik tıbbın temel araçlarından biri olarak değerlendirilmelidir.

Hasta Eğitimi ve Bilgilendirilmiş Onam

Etik bariatrik uygulamanın temeli, hastanın tüm seçenekleri, beklenen yararları, olası riskleri, alternatif tedavi yöntemlerini ve tedavi yapılmaması durumunda beklenen seyri tam olarak anlaması ve özgür iradesi ile karar vermesidir. Bilgilendirilmiş onam süreci yalnızca bir form imzalatma işlemi değil; hekim ile hasta arasında gerçekleşen kapsamlı bir iletişim sürecidir. Hastaya endoskopik bariatrik tedavinin mekanik etkisi, beklenen kilo kaybı aralığı, kalıcılık süresi, yaşam tarzı değişikliği gereksinimi, takip programı, olası komplikasyonlar ve maliyetler şeffaf olarak aktarılır. Hasta soru sorma fırsatı bulur ve karar için yeterli süreyi alır. Bu yaklaşım hem etik bir zorunluluk hem de tedavi uyumunu artıran kritik bir faktördür.

Kalite Standartları ve Akreditasyon

Endoskopik bariatrik tedavi uygulanan merkezler, JCI (Joint Commission International), ISO 9001, ISO 15189, TEMOS, GHA gibi uluslararası akreditasyon sistemlerine sahip olmalıdır. Bu akreditasyonlar; sterilizasyon, hasta güvenliği, klinik süreç yönetimi, kalite kontrol, vaka raporlama ve sürekli iyileştirme döngülerinin standartlara uygun olduğunu belgeler. Ayrıca bariatrik endoskopistin yıllık vaka hacmi (öğrenme eğrisi için minimum 50 vaka/yıl), multidisipliner ekip yapısı (diyetisyen, psikolog, endokrinolog, anestezi uzmanı), uzun vadeli takip protokolü ve komplikasyon raporlama şeffaflığı merkez seçimde kritik kriterlerdir.