Endoskopik Mide Balonu 2026: Orbera, Spatz3, ReShape Duo — Kapsamlı Klinik Rehber

Endoskopik mide balonu, sedasyon veya kısa genel anestezi altında üst GİS endoskopisi yapılarak mideye yerleştirilen ve tedavi süresi sonunda yine endoskopik olarak çıkarılan intragastrik cihaz kategorisidir. Silikon materyalden üretilmiş balonlar 400-900 mL steril salin veya salin + metilen mavisi ile şişirilerek mide fundus ve gövdesinde hacim kaplar; erken doyma, uzun süreli tokluk, mide boşalmasında yavaşlama ve nöroendokrin (ghrelin, GLP-1, PYY) değişiklikler yoluyla kilo kaybı sağlar. Yutulabilir balondan (Elipse/Allurion) en büyük farkı; endoskopik doğrulama ile pozisyon güvencesi, daha uzun süre midede kalabilme (6-12 ay) ve seçilmiş tipte (Spatz3) hacim ayarlanabilir olmasıdır. 2026 IFSO/ASGE kılavuzları endoskopik balonu 'temel bariatrik endoskopik tedavi kategorisi' olarak ele alır.

• Orbera (Apollo/Boston Scientific): Dünyada en uzun klinik geçmişe sahip endoskopik balon (400.000+ uygulama). 6 aylık sabit hacim (500-700 mL). FDA ve CE onaylı. Ortalama %10-13 TBWL. Ayarlanabilir değil; erken toleranssızlıkta çıkarım şart.
• Spatz3 Adjustable (Spatz Medical): 12 aylık, hacim endoskopik olarak ±100-300 mL ayarlanabilir (400-900 mL). Aşağı ayarlama ile ağır intoleransta çıkarılmadan tedavi devam eder; yukarı ayarlama ile 6-8. aydaki kilo platosu kırılır. Tek döngü TBWL %15-18. Ayrıntılı rehber için Ayarlanabilir Mide Balonu sayfamıza bakabilirsiniz.
• ReShape Duo (ReShape Lifesciences): İki loblu, birbirine bağlı çift balon; birinde spontan söngeleme olursa diğeri fonksiyonunu sürdürür. 6 aylık, 900 mL toplam hacim. TBWL %8-10; daha düşük erken çıkarım oranı avantajıdır. Piyasa varlığı bazı bölgelerde sınırlıdır.
• Silimed, MedSil ve bölgesel jenerikler: Bazı Avrupa ve Latin Amerika pazarlarında CE onaylı jenerik endoskopik balonlar; kalite ve klinik veri seti değişkendir. Merkez ve marka güvenilirliği titiz değerlendirilmelidir.

Endoskopik mide balonlarının kilo kaybı mekanizması dört fizyolojik ayakta özetlenir. Birincisi mekanik hacim etkisi: 400-900 mL balon, fundus ve gövde yerleşimi ile öğün başına alınabilecek katı gıda hacmini belirgin ölçüde azaltır — erken doyma ortaya çıkar. İkincisi gastrik akomodasyon değişikliği: midenin gıdaya karşı esneme kapasitesi geçici olarak azalır; küçük öğünler bile tok tutar. Üçüncüsü mide boşalmasında yavaşlama: solid gıdanın antruma geçişi geciker; uzun süreli tokluk ve postprandiyal glukoz eğrisinde düzleşme sağlanır. Dördüncüsü nöroendokrin değişiklik: uzun süreli mekanik gerginlik ghrelin sekresyonunu azaltır, GLP-1/PYY yanıtını artırır, iştah ve tatlı isteği baskılanır. Toplam etki: günlük kalori alımında 400-700 kcal azalma ve 6-12 aylık dönemde %11-18 TBWL kilo kaybı.

• BMI 27-40 kg/m² (seçilmiş BMI 40-50 preop köprüleme), 18-65 yaş, yaşam tarzı + farmakoterapiden hedefe ulaşamamış.
• Endoskopiye uygun anestezi profili, uzun süreli mekanik destek isteyen hastalar.
• Endoskopik güvenceli pozisyon ve gerektiğinde ayarlanabilirlik (Spatz3) tercih edenler.
• Bariatrik cerrahi öncesi preoperatif köprüleme; karaciğer küçültme ve anestezi/cerrahi risk azaltma.
• GLP-1/GIP intoleransı, ilaç maliyeti veya küresel tedarik kısıtı olan hastalarda mekanik alternatif.
• Komorbidite yükü olan (prediyabet, MASLD, OSA, hipertansiyon, PCOS, kısırlık) hastalar.
• Seçilmiş adölesan (14-17 yaş) hastalar pediatrik obezite konseyi kararıyla.

• Hiatal herni > 3-5 cm, ağır GÖRH, Barrett özofagusu.
• Aktif üst GİS ülseri, LA-C/D erozif özofajit, aktif H. pylori (önce eradikasyon).
• Geçirilmiş mide, özofagus veya bariatrik cerrahi.
• GİS motilite bozuklukları, gastroparezi.
• Aktif IBD (Crohn, UC), bilinen darlık veya obstrüksiyon riski.
• Koagülopati, antikoagülan/antiplatelet tedavinin ara verilemediği durumlar.
• Kronik NSAID veya sistemik steroid kullanımı (bırakılamıyorsa).
• Gebelik, planlanan gebelik (6-12 ay içinde), aktif emzirme.
• Ağır psikiyatrik uyumsuzluk: kontrol dışı BED, aktif alkol/madde bağımlılığı, psikoz.
• Silikon veya balon materyaline alerji.
• Endoskopi/sedasyon için yüksek anestezi riski.

• Detaylı öykü + fizik muayene, BMI, bel-kalça, vücut kompozisyonu (BIA/DEXA).
• Tam biyokimya: KCFT, KBFT, glukoz, HbA1c, insülin/HOMA-IR, lipid, TSH-fT4, B12, D vitamini, ferritin, folat, elektrolitler.
• Gebelik testi (kadınlarda).
• Üst GİS endoskopisi (zorunlu): hiatal herni, ülser, GÖRH, Barrett, H. pylori taraması ve balon tipi seçimine yön verme.
• Kardiyolojik değerlendirme (EKG, gerektiğinde ekokardiyografi).
• OSA taraması (STOP-BANG, gerekirse PSG); anestezi risk sınıflaması.
• Endokrinolojik değerlendirme (Tip 2 diyabet, PCOS, subklinik Cushing).
• Psikiyatrik değerlendirme (BED, TFEQ, HADS, alkol/madde tarama).
• Multidisipliner konsey kararı.
• Uygulamadan 3-7 gün önce çift doz PPI + antiemetik başlanması, sıvı yükleme, uygulama sabahı 8-12 saat açlık.

1. Kabul ve sedasyon: vital bulgular, IV yol, propofol tabanlı sedasyon veya kısa genel anestezi; havayolu ve monitörizasyon.
2. Diyagnostik endoskopi: mide, özofagus ve duodenum değerlendirmesi; herni/ülser/GÖRH dışlanır.
3. Balon ilerletilmesi: katlanmış balon endoskopun yanından mideye ilerletilir; fundus/gövde yerleşimi endoskopik olarak doğrulanır.
4. Şişirme: kateter üzerinden 400-700 mL steril salin (isteğe göre metilen mavisi eklenerek — spontan sönmede erken tespit için) 5-10 dakikada yavaş verilir.
5. Endoskopik teyit: tam şişme, otomatik valfin kapanması, antruma sarkma olmadığı ve pozisyonun ideal olduğu doğrulanır.
6. Kateter çekilir; endoskop çıkarılır: Spatz3'te ayarlama valfi yeniden yakalanacak şekilde tasarlıdır.
7. Gözlem ve taburculuk: 2-4 saat gözlem, oral sıvı toleransı, taburculuk reçetesi (PPI + antiemetik + antispazmodik), 7/24 destek hattı ve 7-10. gün kontrol randevusu.

• Çift doz PPI (esomeprazol/pantoprazol 40 mg 2×1) — tüm süre boyunca sürer.
• Ondansetron 8 mg 3×1; dirençli kusmada aprepitant üçlü paketi; ağır vakada 24-48 saat IV sıvı + antiemetik infüzyonu.
• Antispazmodik: hyoscine bütilbromür; parasetamol (NSAID YASAK).
• Sıvı hedefi: 1.5-2 L/gün berrak sıvı; küçük ve sık yudumlar.
• Aktivite: 24-48 saat istirahat; sonra hafif yürüyüş.
• Alarm bulguları: kontrol edilemeyen kusma, safralı kusma, ağır karın ağrısı, ateş, taşikardi >110, oligüri, karın distansiyonu, obstrüksiyon şüphesi.
• Spatz3'te ilk 4 hafta ağır intolerans varsa endoskopik aşağı ayarlama devreye girer — Orbera ve ReShape Duo'da bu durumda çıkarım şarttır.

• Aşama 1 (0-3. gün, berrak sıvı): su, tuzsuz et suyu, elektrolitli içecek, açık çay/kahve; 1.5-2 L/gün.
• Aşama 2 (4-14. gün, tam sıvı/püre): protein tozu ile zenginleştirilmiş yağsız süt/yoğurt, blenderize çorbalar, ezilmiş yumurta akı; günlük protein 60-80 g.
• Aşama 3 (15-45. gün, yumuşak katı): haşlanmış tavuk/balık, kefir, iyi pişmiş sebzeler, hindi köftesi, omlet; öğün başına 100-150 g katı; iyi çiğneme (30+); sıvıyı öğün dışında.
• Aşama 4 (46. gün ve sonrası, sürdürülebilir Akdeniz):1.2-1.5 g/kg ideal ağırlık protein, düşük glisemik yük, 25-30 g/gün lif, 3 ana + 1-2 küçük ara öğün.
• Mikronütrient: multivitamin, B12, D vitamini 1000-2000 IU, kalsiyum sitrat 500-1000 mg, gerektiğinde demir bisglisinat, omega-3.
• Şekerli içecek, alkol, ultra işlenmiş gıda ve NSAID YASAK.

• 1. hafta sonrası 20-30 dk hafif yürüyüş; 4. haftadan itibaren 150-200 dk/hafta orta yoğunlukta aerobik + 2-3 gün direnç antrenmanı; 8. haftadan itibaren 200-300 dk/hafta.
• Adım hedefi 8.000-10.000/gün.
• Ayda 1-2 diyetisyen + psikolog seansı; kendini izleme (tartı, yeme, uyku, ruh hali); CBT-E tabanlı yeme farkındalığı ve BED yönetimi.
• Uyku hijyeni: 7-9 saat; horlama-OSA taraması.
• Stres yönetimi: nefes çalışmaları, mindfulness; psikiyatrik destek (gerektiğinde).

• PPI (esomeprazol/pantoprazol 40 mg 2×1): 3-7 gün önce başlar, süre sonuna kadar sürer, çıkarım sonrası 2 hafta konikleme.
• Ondansetron 8 mg 3×1; dirençli kusmada aprepitant, prometazin.
• Hyoscine bütilbromür antispazmodik; parasetamol (NSAID YASAK).
• H2 bloker: gece semptomlarında PPI'ye eklenebilir.
• Prokinetik: seçilmiş yavaş boşalmada domperidon.
• Multivitamin + B12 + D vitamini + kalsiyum + demir/omega-3 (gerektiğinde) — tüm süreç boyunca.
• Postballoon farmakoterapi: semaglutid 2.4 mg s.c. haftalık veya tirzepatid 5→15 mg s.c. haftalık; çıkarımdan hemen sonra başlar.

• Orbera (6 ay): ort. %10-13 TBWL, 8-12 kg kilo, 3.5-4.5 kg/m² BMI düşüşü. Genco Avrupa registry (n>2500) %11.5 TBWL.
• Spatz3 (12 ay): ort. %15-18 TBWL, 15-17 kg kilo, 5.5-6.2 kg/m² BMI düşüşü. Machytka multisenter %16-18 TBWL.
• ReShape Duo (6 ay): ort. %8-10 TBWL. Ponce pivotal RCT %7.6 TBWL, kontrol grubuna göre 2 kat üstün.
• Ienca meta-analiz (2024, n>5000): endoskopik balonlar için havuzlanmış %12-15 TBWL, kilo koruması 12. ayda %60-70; postballoon GLP-1/GIP eklenince 24. ayda %80-90.
• Bel çevresinde 9-13 cm azalma; visseral yağ ve karaciğer yağı belirgin düşüş.

• HbA1c'de %0.6-1.0 düşüş; prediyabetlilerin %55-75'inde normoglisemiye dönüş.
• Sistolik KB 7-11 mmHg, diyastolik 4-6 mmHg iyileşme.
• Trigliseritte 30-70 mg/dL, LDL 10-25 mg/dL düşüş; HDL artış.
• MASLD/MASH: USG steatoz ve elastografi (kPa) düşüşü; ALT/AST normalleşmesi.
• OSA: AHI %30-50 iyileşme; hafif-orta OSA'da CPAP azalması.
• PCOS: menstruel düzenlenme, androjen düşüşü, ovülasyon iyileşmesi; fertilite artışı.
• Diz osteoartriti: WOMAC ve VAS ağrı düzelmesi.
• IWQOL-Lite ve PHQ-9 skorlarında anlamlı iyileşme.

Sürenin sonunda (Orbera/ReShape Duo 6. ay, Spatz3 12. ay) kısa sedasyon altında üst GİS endoskopisi ile balon lokalize edilir. İğneli aspirasyon kateteri ile balon içindeki 400-900 mL sıvı (metilen mavisi ile ayırt edilebilir) tamamen boşaltılır; sönmüş silikon membran yakalayıcı forseps ile tutularak özofagus yoluyla dışarı alınır. İşlem 15-25 dakika; aynı gün taburculuk mümkündür. Çıkarım sırasında ikinci diyagnostik endoskopi ile mukoza değerlendirilir (erozyon, ülser, reflü izleri). Çıkarım sonrası 2 hafta PPI konikleme, 4-6 hafta yumuşak katı diyet ve 6-12 ay yapılandırılmış davranış + GLP-1/GIP farmakoterapi programı önerilir.

Sık yan etkiler (ilk 5-14 gün): bulantı %75-90, kusma %40-65, karın ağrısı %40-60, reflü %15-30, geğirme, ağız kokusu, halsizlik, dehidratasyon %10-20. Standart PPI + antiemetik + antispazmodik + sıvı desteği ile 5-14 günde geriler. Spatz3'te ağır intoleransta endoskopik aşağı ayarlama; Orbera/ReShape Duo'da çıkarım seçeneği devreye girer.

Nadir ciddi komplikasyonlar (%0.3-2):

• Spontan söngeleme: Orbera %1-2, Spatz3 %5-8, ReShape Duo çift lob avantajı ile daha düşük. Dışkıda mavi renk (metilen mavisi eklenmişse) erken tanı ipucudur.
• Balon migrasyonu / ince bağırsak obstrüksiyonu: BT + endoskopik/cerrahi çıkarma gerekir.
• Akut pankreatit: nadir; balonun antrumda impakte olması ile ilişkili.
• Mukozal erozyon / ülser: PPI dozu artırılır, sükralfat.
• Gastrik perforasyon: çok nadir; acil cerrahi.
• Ağır dehidratasyona bağlı akut böbrek yetmezliği: yakın IV sıvı desteği.
• Aspirasyon pnömonisi: özellikle yerleştirme/çıkarım anestezisi sırasında nadir risk.
• Mortalite büyük serilerde <%0.1.

• Semaglutid 2.4 mg s.c. haftalık: 0.25 → 0.5 → 1.0 → 1.7 → 2.4 mg titrasyon; 12 aylık kullanımda %13-15 ek TBWL.
• Tirzepatid 5-15 mg s.c. haftalık: 2.5 → 5 → 7.5 → 10 → 12.5 → 15 mg titrasyon; 12 aylık kullanımda %18-22 ek TBWL.
• Alternatifler: orlistat, naltrekson/bupropion, liraglutide 3 mg.
• Süre: en az 12 ay; birçok hastada kronik kullanım. Kesildiğinde kilo geri alımı yaşanır — hasta bilgilendirmesi net olmalı.
• Yan etki yönetimi: bulantı, kabızlık, hipoglisemi (sülfoniüre ile), pankreatit izlemi, medüller tiroid karsinomu anamnezinde kontrendike.

Postballoon programın 12-24. ayında hedef kilo kaybı korunmuyorsa üç seçenek değerlendirilir: (1) İkinci endoskopik balon döngüsü — çıkarımdan en erken 3-6 ay sonra ek %8-12 TBWL. (2) Endoskopik sleeve gastroplasti (ESG) — endoskopik dikişle kalıcı hacim küçültme; 24 ayda %18-20 TBWL. (3) Bariatrik cerrahi — tüp mide veya gastrik bypass; kalıcı ve en yüksek etkinlik. Karar multidisipliner konseyde bireyselleştirilir.

• Endoskopik vs. Yutulabilir (Elipse/Allurion): endoskopi + sedasyon vs. endoskopisiz-anestezisiz; 6-12 ay vs. 4 ay; %11-18 vs. %13-15 TBWL; endoskopik güvenceli pozisyon avantajı.
• Endoskopik vs. ESG: geçici ve tersinir vs. kalıcı; %11-18 vs. %18-20 (24 ay) TBWL; ESG endoskopik dikiş öğrenme eğrisi gerektirir.
• Endoskopik vs. Tüp Mide: minimal invazif ve tersinir vs. kalıcı cerrahi; %11-18 vs. %28-32 TBWL; cerrahi risk profili farklıdır.
• Endoskopik vs. Gastrik Bypass: minimal invazif vs. çift anastomoz; %11-18 vs. %30-35 TBWL; ömür boyu takip yükü farklıdır.
• Endoskopik + GLP-1/GIP kombinasyonu: mekanik + farmakolojik iki mekanizmayı birleştirir; postballoon evrede kilo koruma başarısı en yüksek stratejidir.

• Adölesan (14-17): pediatrik obezite konseyi kararı, aile onayı, psikolojik değerlendirme; MASLD/prediyabet/OSA'da faydalı.
• Süper obez (BMI 40-50) preop köprüleme: karaciğer küçültme ve anestezi riski azaltma; sonrasında tüp mide/bypass daha güvenli.
• Yaşlı (65-75): komorbidite kontrollü, cerrahi risk taşıyan hastalar; dehidratasyon ve düşme riski yakın izlenir.
• Tip 2 diyabet: ADA/EASD 2026'da cerrahi öncelikli olsa da endoskopik balon + GLP-1/GIP kombinasyonu seçilmiş hastalarda etkin.
• PCOS/infertilite: ovülasyon iyileşmesi; balon süresince ve 6-12 ay sonra etkili kontrasepsiyon.
• MASH: transaminaz + elastografi ile takip; endoskopik balon + GLP-1/GIP MASH regresyonunu destekler.

İş gücü kaybı 3-5 gün ile sınırlıdır; masabaşı çalışanlar 3. günden, fiziksel yoğun işler 7. günden dönebilir. İlk 4 hafta uzun uçak yolculukları semptom yönetimi güçlüğü nedeniyle önerilmez; dalış ve yüksek irtifa faaliyetleri planlanmaz. Aktif dönem boyunca merkeze fiziksel olarak ulaşılabilir olmak (Spatz3'te hacim ayarlaması ve olası acil endoskopi için) önemlidir; uluslararası hastalar için bu, tedavi merkezi seçiminde belirleyicidir. Restoran ve sosyal yemeklerde küçük porsiyon, protein öncelikli seçim ve alkolden kaçınma esastır.

Endoskopik mide balonu programı 2026 itibarıyla Türkiye'de balon tipine göre değişir: Orbera yaklaşık 3.500-5.500 EUR, ReShape Duo 4.000-6.000 EUR, Spatz3 4.500-8.500 EUR / 5.000-9.500 USD aralığındadır. Paket genellikle yerleştirme, endoskopik çıkarım, Spatz3 için 1-2 ayarlama seansı, 6-12 ay boyunca diyetisyen-psikolog desteği, PPI+antiemetik ve dijital takip platformunu kapsar. SGK ve özel sigortalar 'yaşam tarzı/kozmetik' kategorisinde değerlendirdiğinden karşılamaz — hasta cepten öder. Az sayıda tamamlayıcı sağlık sigortası bariatrik pakete dahil edebilir. Maliyet-etkinlik açısından komorbidite yönetimi (özellikle Tip 2 diyabet, MASH, OSA) 3-5 yıllık toplum sağlığı maliyetinde net azalma sağlar; kronik GLP-1/GIP yıllık maliyeti ile karşılaştırıldığında orta vadede rekabetçi konumdadır.

• Bariatrik endoskopi (balon + ESG + revizyon) konusunda sertifikalı hekim.
• Yıllık minimum 100+ endoskopik balon vakası, 7/24 acil endoskopi ve cerrahi backup.
• Multidisipliner ekip: gastroenterolog, endokrinolog, diyetisyen, psikolog, bariatrik cerrahi konsültasyonu.
• Yapılandırılmış 12-24 aylık postballoon program (davranış + farmakoterapi) paket içinde.
• Şeffaf sonuç raporlaması: TBWL, komplikasyon, erken çıkarım ve kilo geri alım oranları.
• Yurt dışı hastalar için tercüman, konaklama ve uzaktan takip desteği.
• Uluslararası akreditasyon (JCI, IFSO Center of Excellence).

Endoskopik mide balonu ailesi (Orbera, Spatz3, ReShape Duo) 2026 obezite tedavisi ekosisteminde BMI 27-40 aralığında endoskopik güvenceli pozisyon, uzun süreli mekanik destek ve gerektiğinde ayarlanabilirlik isteyen hastalar için etkinlik-güvenlik dengesi en iyi minimal invazif seçeneklerden biridir. 6-12 aylık aktif dönemde %11-18 TBWL kilo kaybı, önemli metabolik iyileşme ve düşük komplikasyon profili sunar. Ancak tek başına kalıcı bir çözüm değildir: kilo koruması, ilk günden itibaren planlanacak yapılandırılmış davranış programı ve postballoon GLP-1/GIP farmakoterapi ile mümkündür. Doğru aday seçimi, balon tipi kararı, deneyimli merkez, titiz preop değerlendirme ve 12-24 aylık postballoon programa uyum, uzun dönem başarının anahtarıdır. Yetersiz cevapta ikinci döngü, ESG veya bariatrik cerrahi seçenekleri, multidisipliner konseyde bireyselleştirilir.