2026 klinik rehber — EASO, ADA, AHA/ACC, TEMD

Obezite İlaç Tedavisi 2026: Anti-Obezite Farmakoterapi Kapsamlı Klinik Rehberi

Obezite ilaç tedavisi (anti-obezite farmakoterapi); yaşam tarzı değişikliği ve davranışsal terapiye yanıt vermeyen BMI ≥30 kg/m² veya BMI ≥27 + komorbidite hastalarında kanıta dayalı uzun süreli tedavi standardıdır. Bu 24 bölümlük rehber; GLP-1 ve GIP/GLP-1 agonistlerinden oral kombinasyonlara kadar mevcut tüm moleküllerin endikasyonlarını, dozlarını, yan etkilerini, izlem protokollerini ve 2026 pipeline'ını (retatrutide, orforglipron) kapsamlı biçimde ele almaktadır.

Tirzepatid %20.9Semaglutid %14.9Liraglutid %6.4BMI ≥2768 haftaSC / oralUzun süreli tedavi

1. Giriş: Obezite Farmakoterapisinin 2026 Konumu

Obezite; genetik, epigenetik, nöroendokrin, çevresel ve davranışsal bileşenleri olan, kronik, ilerleyici ve nüksedici bir metabolik hastalıktır. 2026 EASO Care Model, ADA Living Standards ve WHO Global Obesity Framework; obeziteyi kilo kaybı sonrası hipotalamik set-point rezistansı, azalmış dinlenme metabolik hızı, kompansatuar ghrelin artışı ve azalmış leptin duyarlılığı gibi biyolojik mekanizmalarla açıklanan bir hastalık olarak tanımlar. Bu nedenle sadece 'irade' ile çözülemez; hipertansiyon veya Tip 2 diyabet gibi uzun süreli tıbbi tedavi gerektirir. 2000'lerin başında etkinliği kısıtlı olan obezite ilaç arsenali; 2014'te liraglutid 3.0 mg'ın (Saxenda) onayı, 2021'de semaglutid 2.4 mg'ın (Wegovy) onayı ve 2023'te tirzepatid'in (Zepbound) onayıyla bugün ortalama %15–22 TBWL sağlayabilen 'inkretin çağı'na girmiştir. 2026'da beklenen retatrutide (GLP-1/GIP/Glukagon üçlü agonist) ise %24–26 TBWL vaad ederek bariatrik cerrahi ile farmakoterapi arasındaki etkinlik farkını önemli ölçüde daraltmaktadır.

2. İnkretin Sisteminin Fizyolojisi

İnkretin hormonları — GLP-1 ve GIP — barsak endokrin hücrelerinden (L ve K hücreleri) besin uyarısıyla salgılanan peptidlerdir. GLP-1 pankreas beta hücresinde glukoz bağımlı insülin salınımını artırır, alfa hücresinde glukagon salınımını baskılar, gastrik boşalmayı yavaşlatır ve hipotalamik iştah merkezinde POMC nöronlarını aktive eder. GIP ise beyaz yağ dokusunda insülin duyarlılığını artırır, lipoliz-lipogenez dengesini optimize eder ve enerji harcamasını mütevazı şekilde yükseltir. Endojen GLP-1'in yarı ömrü DPP-4 enzimi tarafından dakikalar içinde parçalanır; sentetik analoglar (semaglutid, liraglutid, tirzepatid) DPP-4'e dirençli aminoasit modifikasyonları ve albümin bağlanma bölgeleriyle yarı ömürlerini 12 saatten (liraglutid) haftalara (semaglutid, tirzepatid) uzatır. Bu farmakokinetik iyileştirme, klinik pratikte tek doz kullanımını mümkün kılar ve uyum oranını dramatik biçimde artırır.

3. Aday Seçimi ve Endikasyonlar

Kesin endikasyonlar (2026 EASO/ADA/AHA):

Görece endikasyonlar: ≥6 aylık yapılandırılmış yaşam tarzı müdahalesine rağmen <%5 kilo kaybı, güçlü aile öyküsü, PCOS'da fertilite hedefi, prediyabet + kardiyovasküler risk kombinasyonu.

4. Kontrendikasyonlar

GLP-1 / tirzepatid mutlak kontrendikasyonlar:

Görece kontrendikasyonlar: Ciddi böbrek yetmezliği (eGFR <15), kronik ishal, aktif bulimia nervosa, dekompanse binge-eating disorder, ciddi depresyon-intihar düşüncesi, safra taşı öyküsü.

5. Tedavi Öncesi Değerlendirme

Laboratuvar: Tam kan sayımı, biyokimya (glukoz, HbA1c, üre, kreatinin, eGFR, ALT/AST/GGT, lipid paneli), TSH, ferritin, B12, D3, kalsiyum, kortizol (Cushing dışlama), amilaz-lipaz (bazal). Doğurgan kadınlarda gebelik testi.

Aile öyküsü: Tiroid kanseri, MEN sendromları, pankreatit, safra taşı hastalığı taraması.

Görüntüleme (endike ise): Tiroid ultrason (nodül şüphesi), safra kesesi ultrason (semptomatik hastalarda), karaciğer elastografi (NAFLD şüphesi).

Psiko-sosyal: PHQ-9, GAD-7, TFEQ-R21, BES anketleri; motivasyonel görüşme, CBT-E yönlendirmesi. Bulimia/binge-eating taraması zorunludur.

Beslenme: 3 günlük gıda günlüğü, vücut kompozisyonu (BIA/DEXA), bazal metabolizma hızı ölçümü.

6. Ana İlaç Sınıfları ve Molekülleri

GLP-1 reseptör agonistleri:

Çift GIP/GLP-1 agonisti:

Oral kombinasyon ve monoterapiler:

2026 pipeline: Retatrutide (GLP-1/GIP/Glukagon üçlü agonist, %24 TBWL — faz 3), orforglipron (oral günlük non-peptid GLP-1), maritide (uzun etkili GLP-1/GIP antagonist kombinasyonu, aylık doz).

7. Titrasyon Protokolleri

Semaglutid 2.4 mg titrasyonu: Hafta 1–4: 0.25 mg/hafta → Hafta 5–8: 0.5 mg → Hafta 9–12: 1.0 mg → Hafta 13–16: 1.7 mg → Hafta 17+: 2.4 mg (idame). GI intoleransta bir önceki doza dönüş 2 hafta.

Tirzepatid 15 mg titrasyonu: Hafta 1–4: 2.5 mg → Hafta 5–8: 5 mg → Hafta 9–12: 7.5 mg → Hafta 13–16: 10 mg → Hafta 17–20: 12.5 mg → Hafta 21+: 15 mg (idame). Klinik yanıta göre 10 mg veya 12.5 mg'da idame tercih edilebilir.

Liraglutid 3.0 mg titrasyonu: Hafta 1: 0.6 mg → Hafta 2: 1.2 mg → Hafta 3: 1.8 mg → Hafta 4: 2.4 mg → Hafta 5+: 3.0 mg (idame).

8. Yan Etki Yönetimi

Bulantı (%25–45): Küçük porsiyonlar, yavaş yeme (20+ dk/öğün), yağlı-baharatlı gıda kaçınımı, öğün öncesi zencefil, ondansetron 4–8 mg gerektiğinde. Persistan bulantıda titrasyon yavaşlatılır.

Kusma (%10–20): Dehidratasyon önleme (2–2.5 L su), elektrolit desteği, aprepitant 80 mg dirençli olgularda.

Konstipasyon (%10–15): Lif alımı 25–30 g/gün, günlük 30 dk yürüyüş, psyllium, magnezyum sitrat gerektiğinde.

Diyare (%10–15): BRAT diyet, probiyotik, loperamid gerektiğinde.

Reflü/GERD: PPI 4–8 hafta, yatarken kafayı yükseltme, yatmadan 3 saat önce yeme kesimi.

Safra taşı riski: Ursodeoksikolik asit 600 mg/gün, hızlı kilo kaybı dönemlerinde 6 ay boyunca (özellikle %1.5 kg/hafta üzeri kayıp).

9. Beslenme Prensipleri

Kalori: 500–750 kcal enerji açığı; kadınlar için 1200–1500 kcal/gün, erkekler için 1500–1800 kcal/gün.

Protein: 1.2–1.6 g/kg ideal vücut ağırlığı (kas kütlesi koruma). Öğün başına 25–35 g yüksek biyolojik değerli protein.

Karbonhidrat: Düşük glisemik indeksli, kompleks karbonhidratlar; toplam enerjinin %40–45'i.

Yağ: Toplam enerjinin %30–35'i; tekli-çoklu doymamış yağlar (zeytinyağı, yağlı balık, avokado, ceviz).

Lif: 25–30 g/gün (tam tahıllar, sebzeler, bakliyat, chia, keten tohumu).

Sıvı: 2–2.5 L/gün; alkol minimum, karbonatlı içecek kaçınımı.

Mikronutrient: Multivitamin, D3 2000 IU, B12 1000 mcg/hafta, kadın hastalarda demir bisglisinat 25 mg.

10. Egzersiz Reçetesi

Aerobik: Haftada 150–200 dk orta yoğunluklu (yürüyüş, bisiklet, yüzme) veya 75–100 dk yüksek yoğunluklu (HIIT, koşu).

Direnç antrenmanı: Haftada 2–3 seans, tüm majör kas grupları, 2–3 set × 8–15 tekrar. GLP-1 tedavisi altındaki hastalarda direnç antrenmanı yağsız kütle kaybını %30–40 azaltır ve dinlenme metabolik hızını korur.

Esneklik ve denge: Haftada 2 seans yoga, pilates veya tai-chi.

11. Kilo Kaybı Zaman Çizelgesi

12. Metabolik ve Kardiyovasküler Etkiler

13. Vücut Kompozisyonu ve Sarkopeni Riski

GLP-1 ve tirzepatid tedavisinde toplam kilo kaybının %20–40'ı yağsız dokudan kaynaklanabilir. Yaşlı, sarkopenik veya inaktif hastalarda bu oran %50'ye çıkabilir. 2026 EASO 'muscle-first' yaklaşımı; her 3–6 ayda BIA veya DEXA ile vücut kompozisyon takibini şart koşar. Hedef: toplam kaybın %75–80'i yağdan olmalı, yağsız kütle kaybı %10'un altında tutulmalıdır. Bu hedef için üç sacayağı: yeterli protein (1.2–1.6 g/kg), haftada 2–3 direnç antrenmanı, D vitamini ve B12 optimizasyonu.

14. İlaç Etkileşimleri

15. Multidisipliner Ekip ve Takip

Takip programı: Ay 1, 3, 6, 12, sonra yıllık. Her vizitte: tartı, bel çevresi, kan basıncı, HbA1c/lipid (6 ayda), BIA (yıllık DEXA), yan etki değerlendirmesi, uyum kontrolü.

16. 12. Hafta Yanıt Değerlendirmesi (Stop Rule)

2026 EASO/ADA rehberleri; 12. haftada <%5 TBWL sağlanamamışsa ilaç değişikliği veya bariatrik yönlendirme önerir. Bu 'stop rule' yaklaşımı; etkin olmayan ilacın gereksiz yan etki, maliyet ve zaman kaybını önler. Yanıtsızlık nedenleri: uyum sorunu, düşük doz titrasyonu (tirzepatid 15 mg'a çıkmamış olma), MC4R veya diğer monogenik varyantlar, ileri insülin direnci, ilaç etkileşimi, davranışsal komorbidite (BED, gece yeme sendromu). Uyum ve titrasyon optimize edilip yanıt hâlâ yoksa; başka bir sınıfa geçiş (örneğin liraglutidten tirzepatide) veya bariatrik cerrahi değerlendirmesi.

17. Uzun Vadeli İdame ve Doz Azaltma

Hedef kiloya ulaşan hastalarda tam doz kesim yerine kademeli doz azaltma önerilir. Doz azaltma protokolü:

Doz azaltma sırasında agresif davranışsal terapi, diyetisyen desteği ve haftada 3+ direnç antrenmanı zorunludur. Her doz azaltma adımında ≥%3 kilo geri alımı gözlenirse bir önceki doza dönülmelidir.

18. 2026 Pipeline ve Gelecek Nesil Moleküller

19. Kırmızı Bayraklar — Acil Başvuru Kriterleri

20. Efsaneler ve Gerçekler

21. Özel Popülasyonlar

Ergenler (12–17 yaş): Liraglutid 3.0 mg ve semaglutid 2.4 mg FDA onaylı. Multidisipliner ergen obezite kliniğinde uygulanmalı.

Yaşlılar (≥65): Sarkopeni ve düşme riski nedeniyle protein hedefi 1.4–1.6 g/kg'a yükseltilmeli; direnç antrenmanı zorunlu.

Gebelik: Tüm anti-obezite ilaçları kontrendike. Planlanan gebelikten en az 8 hafta önce kesim (semaglutid uzun yarı ömür).

Emzirme: Yeterli veri yok; genel öneri kaçınmadır.

Bariatrik cerrahi sonrası: Sequential farmakoterapi, ≥%10 kilo geri alımında düşük doz tirzepatid veya semaglutid ile başarılı sonuç verir.

Böbrek yetmezliği: eGFR ≥15 ise GLP-1 güvenli; ciddi dehidratasyon önlenmeli.

Karaciğer yetmezliği: Child A güvenli; B/C dikkatli, hepatoloji konsültasyonu.

22. Türkiye'de Erişim, Ruhsat ve Maliyet

2026 başında Türkiye'de obezite endikasyonuyla ruhsatlı ilaçlar: Saxenda (liraglutid 3.0 mg), Wegovy (semaglutid 2.4 mg), Zepbound (tirzepatid), Contrave (naltrekson/bupropion), Xenical/Orlislim (orlistat). SGK; anti-obezite ilaçlarını genel geri ödeme kapsamına almaz. T2DM tanısı olan hastalarda Mounjaro (tirzepatid — T2DM) ve Ozempic (semaglutid — T2DM) belirli endikasyonlarda geri ödemelidir. Aylık maliyet aralığı geniştir (birkaç bin TL'den on binlere); güncel fiyat için TİTCK ruhsat listesi ve eczane danışılmalıdır. Bazı özel sağlık sigortaları metabolik komorbidite dokümantasyonuyla kısmi ödeme yapabilir.

23. Uzun Vadeli Sonuçlar ve Yaşam Süresi Etkisi

2026 modelleme çalışmaları; sürekli tirzepatid veya semaglutid kullanımıyla obez erişkinlerde yaşam beklentisinin ortalama 2–4 yıl uzayabileceğini, kardiyovasküler olay riskinin %20–25, kanser insidansının (obezite ilişkili kanserler) %10–15 azalabileceğini göstermektedir. STEP, SURMOUNT, SELECT, FLOW, STEP-HFpEF ve SURMOUNT-MMO çalışmaları bu kanıt tabanını oluşturmaktadır. 2026'da başlayan SURPASS-CVOT (tirzepatid ile T2DM+CVD popülasyonunda MACE) sonuçları 2028'de beklenmektedir.

24. Kaynaklar ve İleri Okuma

EASO Obesity Care Model 2026; ADA Standards of Care in Diabetes 2026; AHA/ACC Guideline for Cardiovascular Disease Prevention with GLP-1 RAs 2026; Endocrine Society Clinical Practice Guideline — Pharmacological Management of Obesity 2025 (update); WHO Global Obesity Framework 2026; TEMD Obezite Kılavuzu 2026; Cochrane Systematic Review — Anti-Obesity Medications (2025 update).

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Obezite ilaç tedavisi nedir, ne zaman gündeme gelir?+

Obezite ilaç tedavisi (anti-obezite farmakoterapi); en az 3–6 aylık yapılandırılmış yaşam tarzı değişikliğine (500–750 kcal enerji açığı, haftada 150+ dakika orta yoğunluklu egzersiz, davranışsal terapi) rağmen ≥%5 toplam vücut ağırlığı kaybı (TBWL) sağlanamayan hastalarda; BMI ≥30 kg/m² veya BMI ≥27 kg/m² + en az 1 obezite ilişkili komorbidite (Tip 2 diyabet, hipertansiyon, dislipidemi, obstrüktif uyku apnesi, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, PCOS) varlığında endike olan tıbbi tedavidir. 2026 EASO, ADA ve AHA/ACC konsensus dokümanları; obezitenin kronik, ilerleyici ve nüksedici bir hastalık olduğunu vurgulayarak farmakoterapiyi hipertansiyon veya diyabet tedavisiyle eşdeğer bir 'uzun süreli tedavi standardı' olarak konumlandırmıştır. Ana ilaç sınıfları: GLP-1 reseptör agonistleri (semaglutid, liraglutid), çift GIP/GLP-1 agonistleri (tirzepatid), tirzepatid sonrası pipeline'daki üçlü agonistler (retatrutide — 2026 faz 3), naltrekson/bupropion, orlistat ve topiramat/fentermin kombinasyonu. Doğru ilaç seçimi; komorbidite profili, gebelik potansiyeli, kardiyovasküler risk, gastrointestinal tolerans ve maliyet-erişim faktörlerine göre bireyselleştirilir.

Obezite ilaçları ne kadar kilo verdirir?+

2026 verilerine göre onaylı obezite ilaçlarının 68–72 haftalık ortalama toplam vücut ağırlığı kaybı (TBWL) etkinlikleri: tirzepatid 15 mg %20.9–22.5, semaglutid 2.4 mg %14.9–16.9, liraglutid 3.0 mg %6.4–8.0, naltrekson/bupropion %5–7, orlistat 120 mg %3–4, fentermin/topiramat ER %8–10, setmelanotid (nadir monogenik obezitede) %10–15. Retatrutide (GLP-1/GIP/Glukagon üçlü agonist) faz 3 verilerinde 48. haftada %24 ortalama TBWL raporlamakta ve 2026 sonu FDA onayı beklenmektedir. Kişisel yanıt geniş bir dağılım gösterir: hastaların %30–40'ı 'yüksek yanıtlayıcı' (≥%20 kayıp), %40–50'si 'orta yanıtlayıcı' (%10–20), %15–20'si 'düşük yanıtlayıcı' (&lt;%5). Yanıt; genetik (MC4R varyantları), bazal insülin direnci, gastrik boşalma hızı, uyum, uyku, stres ve mikrobiyota profiline göre değişir. 12. haftada &lt;%5 TBWL sağlanamazsa ilaç değişikliği veya bariatrik yönlendirme değerlendirilir.

GLP-1 agonistleri (Ozempic, Wegovy, Saxenda) nasıl çalışır?+

GLP-1 reseptör agonistleri; barsakta L-hücrelerinden salgılanan endojen glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) hormonunun uzun etkili sentetik analoglarıdır. Beş düzeyde metabolik etki gösterirler: (1) Pankreas beta hücresinde glukoz bağımlı insülin salınımını artırır, alfa hücresinde glukagon salınımını baskılar — bu 'inkretin etki' ile HbA1c 1.2–2.0 puan düşer; (2) Mide boşalmasını yavaşlatarak postprandiyal doygunluk süresini uzatır; (3) Hipotalamik arkuat nükleusta POMC nöronlarını aktive, NPY/AgRP nöronlarını inhibe eder — iştah baskılanır, ödüllendirici yeme dürtüsü azalır; (4) Mezolimbik dopamin devrelerinde 'gıda ödül sinyali' azalır; (5) Doğrudan kardiyovasküler etkiler — endotelyal fonksiyon, sistemik enflamasyon ve ateroskleroz ilerlemesi üzerinde koruyucu etki (SELECT ve STEP-HFpEF çalışmaları). Sonuç: günde 500–800 kcal spontan enerji açığı, 68 haftada %15–17 TBWL. Semaglutid haftalık, liraglutid günlük SC enjeksiyondur; oral semaglutid (Rybelsus) 2026'da obezite endikasyonu için beklenmektedir.

Tirzepatide (Mounjaro/Zepbound) nedir, GLP-1'den farkı nedir?+

Tirzepatid; hem GIP (glukoz bağımlı insülinotropik polipeptid) hem GLP-1 reseptörlerini aynı anda aktive eden çift inkretin agonistidir. GIP reseptör aktivasyonu; beyaz yağ dokusunda lipoliz-lipogenez dengesini optimize eder, insülin duyarlılığını artırır ve enerji harcamasını mütevazı şekilde yükseltir. GLP-1 mekanizmasıyla birleştiğinde 'dual incretin' etki oluşur ve tek başına GLP-1'e göre daha güçlü kilo kaybı sağlanır. SURMOUNT-1 (2022), SURMOUNT-3 (2023) ve SURMOUNT-4 (2024) çalışmalarında 72 hafta sonunda 15 mg dozda ortalama %20.9–22.5 TBWL raporlanmıştır. Türkiye'de Mounjaro (T2DM endikasyonu) ve Zepbound (obezite endikasyonu, 2025 sonu ruhsat) mevcuttur. Titrasyon protokolü: 2.5 mg SC/hafta × 4 hafta → 5 mg × 4 hafta → 7.5 mg × 4 hafta → 10 mg × 4 hafta → 12.5 mg × 4 hafta → 15 mg (idame). 2026 SURMOUNT-5 çalışması, tirzepatidin semaglutid ile karşılaştırıldığında %47 daha üstün kilo kaybı avantajı sağladığını göstermiştir.

Yan etkileri ve riskleri nelerdir?+

GLP-1 ve GIP/GLP-1 agonistlerinin en sık yan etkileri gastrointestinal kaynaklıdır: bulantı (%25–45), kusma (%10–20), diyare (%10–15), kabızlık (%10–15), abdominal distansiyon, gastroözofageal reflü. Bu semptomlar tipik olarak titrasyon aşamasında (ilk 4–12 hafta) belirgindir ve idame dozda önemli oranda geriler. Bulantı yönetimi: küçük porsiyonlar, yavaş yeme, yağlı-baharatlı gıda kaçınımı, ondansetron gerektiğinde. Ciddi advers olaylar (nadir): akut pankreatit (%0.1–0.2), safra taşı-safra kesesi enflamasyonu (hızlı kilo kaybına bağlı, %1–2), hipoglisemi (T2DM'de sülfonilüre/insülin ile birlikte kullanımda), medüller tiroid karsinomu riski (hayvan çalışmalarında; MEN2A/MEN2B ve ailevi MTK öyküsü kontrendikasyon), gastroparezi alevlenmesi, akut böbrek hasarı (dehidratasyon sekonder). Naltrekson/bupropion: baş ağrısı, bulantı, konvülziyon riski (epilepsi kontrendikasyon), intihar düşüncesi (siyah kutu uyarısı). Orlistat: yağda çözünen vitamin eksikliği, yağlı-kokulu dışkı. Fentermin/topiramat: teratojenite, parestezi, kognitif etkiler.

İlaç tedavisi ne kadar sürer, bırakılırsa ne olur?+

Obezite kronik, nüksedici bir hastalıktır; farmakoterapi de hipertansiyon ilaçları gibi 'yaşam boyu' veya 'uzun süreli' bir tedavi standardı olarak konumlandırılır. STEP-4 (2021) ve SURMOUNT-4 (2024) çalışmaları; semaglutid veya tirzepatid ilaç kesildikten sonra 12 ay içinde kaybedilen kilonun ortalama %65–75'inin geri alındığını göstermiştir. Bu 'kilo geri alımı' fenomeni; hipotalamik set-point rezistansı, azalmış leptin duyarlılığı, dinlenme metabolik hızı adaptasyonu ve gastrik ghrelin salınımının kompansatuar artışı ile açıklanır. 2026 EASO ve ADA rehberleri; %10 üzeri TBWL sağlayan hastalarda ilaç dozunun azaltılarak sürdürülmesini, minimum etkili idame dozda uzun vadeli devamı önerir. Doz azaltma protokolü: semaglutid 2.4 mg → 1.7 mg → 1.0 mg → 0.5 mg (her adım 3–6 ay); tirzepatid 15 mg → 10 mg → 7.5 mg (her adım 3–6 ay). Doz azaltma sırasında agresif davranışsal terapi ve direnç antrenmanı zorunludur.

Kimler obezite ilaçlarını kullanmamalıdır?+

Mutlak kontrendikasyonlar (GLP-1 / tirzepatid): gebelik ve emzirme, medüller tiroid karsinomu (MTK) kişisel veya ailevi öyküsü, çoklu endokrin neoplazi tip 2 (MEN2A/MEN2B), aktif akut pankreatit veya rekürren pankreatit öyküsü, ciddi gastroparezi, aktif safra taşı hastalığı, molekül veya yardımcı bileşenlere aşırı duyarlılık. Görece kontrendikasyonlar: ciddi böbrek yetmezliği (eGFR &lt;15), kronik diyare, aktif bulimia nervosa, dekompanse binge-eating disorder, ciddi depresyon-intihar öyküsü. Naltrekson/bupropion kontrendikasyonları: konvülziyon öyküsü, opioid bağımlılığı-idame tedavisi, MAO inhibitörü kullanımı, kontrolsüz hipertansiyon, bulimia/anoreksi öyküsü, tiazid diüretikleri ile birlikte serum potasyum takibi. Orlistat: kronik malabsorpsiyon sendromu, kolestaz, gebelik. Fentermin/topiramat: gebelik (teratojenite — dudak-damak yarığı), glokom, hipertiroidi, MAO inhibitörü, kardiyovasküler hastalık.

Diyet, egzersiz ve davranışsal terapi hâlâ gerekli mi?+

Evet, kesinlikle. Obezite ilaç tedavisinin hiçbir molekülü tek başına 'sihirli çözüm' değildir. STEP ve SURMOUNT klinik programlarındaki tüm plasebo-kontrollü çalışmalarda; her iki kolda da yapılandırılmış yaşam tarzı müdahalesi (500 kcal enerji açığı diyeti, haftada 150+ dk aerobik + 2 gün direnç antrenmanı, 17 seans davranışsal terapi) uygulanmıştır. Yaşam tarzı müdahalesi olmadan ilaçla elde edilen kayıp %30–40 daha az olur ve kas kütlesi kaybı belirgin şekilde artar. 2026 EASO kılavuzu 3 hedef koyar: (1) günde en az 1.2–1.6 g/kg protein (kas kaybını sınırlamak için); (2) haftada 2–3 seans progresif direnç antrenmanı (yağsız kütle korumak için); (3) CBT-E veya motivasyonel görüşme tabanlı davranışsal terapi (uzun vadeli davranış değişikliği için). Ayrıca uyku (7–9 saat), stres yönetimi, alkol kısıtlaması ve mikrobiyota destekleyici lif alımı da tedavi başarısını doğrudan etkiler.

Türkiye'de 2026 itibarıyla hangi obezite ilaçları mevcut?+

Türkiye Sağlık Bakanlığı-TİTCK ruhsat verilerine göre 2026 başında obezite endikasyonu ile onaylı ana ilaçlar: (1) Saxenda® (liraglutid 3.0 mg/gün SC) — 2015'ten beri; (2) Wegovy® (semaglutid 2.4 mg/hafta SC) — 2024 ruhsatı; (3) Zepbound® (tirzepatid 5–15 mg/hafta SC) — 2025 sonu ruhsatı, 2026 başında piyasada geniş kullanım; (4) Xenical®/Orlislim® (orlistat 120 mg × 3) — uzun yıllardır; (5) Contrave® (naltrekson/bupropion) — 2023 sonrası; (6) Adipex®/Regenon® (fentermin — off-label bazı merkezlerde). Diyabet endikasyonuyla ruhsatlı olup obezitede off-label kullanılan moleküller: Mounjaro® (tirzepatid — T2DM endikasyonu), Ozempic® (semaglutid 0.25–1.0 mg — T2DM endikasyonu), Rybelsus® (oral semaglutid — T2DM). SGK; anti-obezite ilaçlarını genel geri ödeme kapsamına almamaktadır; T2DM tanısı ile Mounjaro/Ozempic'in belirli endikasyonlarda geri ödemesi vardır. 2026'da beklenen yenilikler: retatrutide (Eli Lilly, üçlü agonist) faz 3 sonuçları ve orforglipron (oral günlük GLP-1).

Obezite ilaçları ile bariatrik cerrahi arasında nasıl seçim yapılır?+

Karar; BMI, komorbidite yükü, önceki tedavi yanıtı, cerrahi risk profili, gebelik planı, ilaç erişimi ve hastanın kişisel tercihine göre verilir. Farmakoterapi tercih edilir: BMI 27–40 aralığında, cerrahi riski yüksek (ileri kardiyak-pulmoner hastalık), gebelik potansiyeli (ilaç kesilebilir), cerrahiden kaçınan, tirzepatid gibi güçlü moleküllere yanıt veren, kısa-orta vadeli %15–22 TBWL hedefi. Bariatrik cerrahi tercih edilir: BMI ≥40 (veya BMI ≥35 + majör komorbidite), ≥%25 TBWL ve uzun vadeli remisyon hedefi, T2DM remisyonu isteyen (RYGB özellikle etkili), yıllardır farmakoterapiye rağmen yanıtsız, yaşam kalitesinde belirgin kısıtlanma, mikrobesin yönetimini takip edebilecek profil. 2026 IFSO 'kombinasyon çağı' modeli: cerrahi + post-op sequential farmakoterapi (özellikle ≥%10 kilo geri alımında düşük doz tirzepatid) hem cerrahi yanıtı artırmakta hem de kilo geri alımını önemli ölçüde azaltmaktadır. Multidisipliner değerlendirme (obezite kliniği, endokrinoloji, cerrahi, psikiyatri, diyetisyen) altın standarttır.

İlgili Klinik Rehberler

Editoryal Not (2026): Bu içerik; EASO Care Model 2026, ADA Standards 2026, Endocrine Society 2025 kılavuzu ve Cochrane 2025 sistematik derlemesine dayalı olarak hazırlanmıştır. Bilgiler eğitim amaçlıdır ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. Obezite ilaç tedavisi kararı; multidisipliner ekip (endokrinolog, obezite hekimi, diyetisyen, psikiyatr) tarafından bireysel risk-fayda analizi ile verilmelidir.